nieuws

Bewust van natuurlijk kapitaal

Publicatie

12 apr 2018

Auteur

Laura van der Linde

Categorie

Het Nieuwe Produceren

Soort

nieuws

Tags

natuurlijk kapitaal, VNCI

Kunnen we een motor laten draaien op waterstof in plaats van diesel? Is productie met mais of suikerriet beter voor het milieu? Kunnen we kwalitatief goede nylon maken van afgedankte visnetten? Dit zijn vragen die bedrijven zich de afgelopen jaren zijn gaan stellen vanuit een besef dat het anders moet. Maar wat is voor deze vraagstukken de beste oplossing? Bij voorkeur een oplossing die in economisch èn ecologisch belang is.

Natuurlijk kapitaal is een verzamelnaam voor alle natuurlijke hulpbronnen en -diensten die door (chemische) bedrijven worden gebruikt. Denk aan grondstoffen zoals olie en biomassa. Natuurlijk kapitaal kan ook diensten leveren zoals het afbreken van verontreinigingen, vastlegging van CO2 en koeling door grondwater. Inmiddels weten we dat het gebruik van deze middelen en processen geen vanzelfsprekendheid is. Grondstoffen worden schaars of raken zelfs op. CO2-emissie moet, in lijn met de afspraken die gemaakt zijn in het Klimaatakkoord, flink worden teruggebracht. En een derde reden om hierover na te gaan denken, is dat bedrijven hun ‘licence to operate’ dreigen kwijt te raken als zij op dezelfde voet verder gaan.

Niet vanzelfsprekend

Als aanzet voor bewustwording en inzicht in de meerwaarde werd onlangs een werksessie gehouden. Deze workshop ‘Inzicht in meerwaarde natuurlijk kapitaal voor chemie’ werd georganiseerd door de VNCI in samenwerking met een coalitie van vijf organisaties die samenwerken om natuurlijk kapitaal te verankeren in besluiten van bedrijven en overheden: VNO NCW, MVO Nederland, IUNC Nederland, NBA en het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. ‘Het is belangrijk dat bedrijven zich bewust zijn van hun afhankelijkheid van en impact op natuurlijk kapitaal. Die impact en afhankelijkheid in beeld brengen en monetariseren is nog geen vanzelfsprekendheid. Maar bedrijven die het al doen, zien het als vorm van risicomanagement en essentieel voor strategische besluitvorming op langere termijn. Ook leidt het tot kostenbesparing’, aldus Elsbeth Roelofs van MVO Nederland.

Koplopers

Een aantal koplopers, bedrijven die heel bewust en intensief bezig zijn met het in beeld krijgen van het natuurlijk kapitaal dat wordt aangewend voor diverse bedrijfsprocessen, deelden hun ervaringen. Op die manier werden aanwezigen aangezet om ook na te denken over hoe afhankelijk zij van bepaalde stoffen zijn en of het anders kan. Zo gebruikt Dow Terneuzen water uit de Biesbosch dat ook een zoetwaterbron is voor de groeiende bevolking uit de Randstad. ‘Dow is op verschillende manieren met succes bezig om die afhankelijkheid van het zoete water uit de Biesbosch te reduceren. Zo reduceren ze ook hun impact’, legt Roelofs uit. AkzoNobel liet weten dat keuzes die worden gemaakt om een lagere milieu-impact te bewerkstelligen, in veel gevallen ook zorgen voor lagere kosten. ‘Het is goed te horen dat bedrijven zoeken naar manieren om natuurlijk kapitaal te gebruiken voor waardecreatie en als manier om strategische besluitvorming voor het bedrijf te voeden.’

Initiatieven

De sessie was ook bedoeld om te onderzoeken of er draagvlak is om op sectoraal niveau gezamenlijk mee aan de slag te gaan. ‘Het zou mooi zijn als we in de sector ervaringen kunnen delen en ervoor kunnen zorgen dat niet iedereen zelf het wiel moet gaan uitvinden. Hoe kunnen we helpen bij de besluitvorming?’

Er werd een pleidooi gehouden voor vereenvoudiging en standaardisering van methoden en dataverzameling. Ook werd geconstateerd dat een sector guide Natural Capital hier wellicht behulpzaam bij zou kunnen zijn. BASF en AkzoNobel zijn in internationaal verband met een aantal andere chemische bedrijven al bezig om dit vorm te geven.
Een ander initiatief is het werk van de taskforce Climate Related Financial Disclosures dat bedrijven helpt om klimaat gerelateerde financiële risico’s in kaart te brengen. Met andere woorden: welke impact heeft klimaatverandering op natuurlijke hulpbronnen, ecosystemen die worden gebruikt en hoe is dat te waarderen in termen van risico’s voor het bedrijf en de keten?

Aansluiting

Wat Roelofs belangrijk vindt is dat denken vanuit natuurlijk kapitaal naadloos aansluit op bestaande kaders in de chemie, zoals de Routekaart 2050, Responsible care en ook de Sustainable Development Goals. ‘We hebben al de verplichting om de CO2 emissie drastisch te verminderen. Als je daarbij geen rekening houdt met de impact op natuurlijke hulpbronnen en diensten, snij je jezelf toch weer in de vingers. Denken en rekenen met natuurlijk kapitaal geeft strategisch inzicht voor bijvoorbeeld de keuze van de locatie van je installaties, hoe je de watervoorziening regelt, welke grondstoffen je betrekt. En of dit anders kan om de negatieve impact op natuurlijk kapitaal te verminderen en de positieve impact te vergroten.’ Om ondernemers met vragen en oplossingen met elkaar in contact te brengen en kennis te ontsluiten over natuurlijk kapitaal heeft MVO Nederland een online community ingericht. Kijk op www.naturalcapital.community. Bedrijven kunnen hier kosteloos hun organisatievraagstukken (=uitdaging) en producten en diensten (=oplossing) delen, die verband houden met natuurlijk kapitaal.

Bedrijven die mee willen denken of doen in een sectoraal initiatief Natuurlijk Kapitaal en Chemie kunnen contact opnemen met Elsbeth Roelofs, e.roelofs@mvonederland.nl

(Beeld: Dr Mary Gillham Archive ProjectCC BY 2.0)

Laura van der Linde

Neem contact op - Bekijk profiel